تفاوت محتوای مرده و یتیم یکی از موضوعات مهم سئو است که بسیاری از سئوکارها در مقایسه این دو دچار سردرگمی و اشتباه میشوند و و باعث میشود به تصمیم گیری های اشتباه دچار شوند، برای مثال حذف صفحهای که تنها باید به آن لینک داده میشد تا مشکل برطرف شود. در این راهنما ابتدا چیستی هر کدام را بیان میکنیم، سپس میگوییم هرکدام تحت چه شرایطی بهوجود و در نهایت برای هر کدام چه اقدامی باید انجام داد. اگر میخواهید عمیقتر با صفحات گمشده آشنا شوید، مقاله محتوای یتیم را نیز هم بررسی کنید.
محتوای یتیم چیست؟
محتوای یتیم (Orphan Content) صفحهای است که هیچ لینک داخلی از سایر صفحات سایت به آن داده نشده است. درواقع اگر کاربر روی سایت شما صرفا لینکها را دنبال کند، هرگز به این صفحه نمیرسد؛ نکته مهم این است که محتوای یتیم لزوما از نظر ساختاری محتوای بیکیفیت نیست؛ بلکه ممکن است یک مقاله عالی باشد که تنها بهدلیل نداشتن لینک، گم شده است. پس مشکل یک مقاله یتیم، مشکل دسترسی است، نه لزوما مشکل کیفیت.
محتوای مرده چیست؟
محتوای مرده (Dead Content) صفحهای است که هنوز در سایت وجود دارد و حتی ممکن است لینک هم داشته باشد، اما دیگر هیچ ترافیک، رتبه یا ارزشی برای سایت شما تولید نمیکند. این صفحات معمولا قدیمی، منسوخ، بسیار کوتاه و کمارزش، یا مربوط به موضوعی هستند که دیگر جستوجو نمیشود. برخلاف محتوای یتیم، مشکل محتوای مرده دسترسی نیست؛ بلکه کاربر میتواند به آن برسد، اما دلیلی برای رفتن به آن ندارد. پس مشکل محتوای مرده، مشکل ارزش و عملکرد است.
فرآیند یتیم شدن محتوا
محتوای یتیم معمولا نه از روی عمد، بلکه در اثر بینظمی ساختاری بهوجود میآید:
- حذف یک دستهبندی یا منو که قبلا به صفحه لینک میداد.
- مهاجرت سایت یا تغییر ساختار آدرسها بدون بهروزرسانی لینکها.
- ساخت صفحات کمپین یا لندینگ که هیچجا لینک نشدهاند.
- انتشار مقاله و بعد فراموشکردن آن و لینکندادن از مطالب جدید به آن.
- صفحاتی که فقط از طریق صفحهبندی عمیق قابل دسترسیاند.
فرایند ایجاد محتوای مرده
محتوای مرده معمولا در اثر گذر زمان و از دست رفتن ارزش شکل میگیرد:
- قدیمی و منسوخ شدن اطلاعات صفحه.
- از بین رفتن تقاضای جستوجو برای آن موضوع.
- محتوای بسیار کوتاه، سطحی یا کمارزش از همان ابتدا.
- وجود نسخه بهتر و کاملتری از همان موضوع در سایت که این صفحه را بیاستفاده کرده.
- محتوای فصلی یا مناسبتی که زمانش گذشته است.
پیامدهای منفی محتوای تیم و محتوای مرده بر سئو
محتوای یتیم: بهسختی خزیده و ایندکس میشود، از اعتبار لینک داخلی محروم میماند، رتبه نمیگیرد و عملا محتوایی که برایش هزینه کردهاید بیاستفاده میماند.
محتوای مرده: بودجه خزش را هدر میدهد، با انبوه صفحات بیارزش کیفیت کلی سایت را در نگاه گوگل پایین میآورد، گاهی باعث همخواری (کنیبالیزیشن) نیز میشود و تجربه کاربری ضعیفی میسازد. گوگل هم در راهنمای خود بر ارزش محتوای مفید و کاربرمحور تاکید کرده که میتوانید آن را در راهنمای تولید محتوای مفید گوگل ببینید.
تفاوت اصلی محتوای مرده و یتیم
چرا این دو باهم اشتباه گرفته میشوند؟
دلیل اصلی این است که هر دو در گزارشها شبیه هم بهنظر میرسند: هر دو صفحاتی با ترافیک صفر یا بسیار کم هستند و هر دو در ممیزی سئو بهعنوان «صفحه مشکلدار» علامت میخورند. اما علتشان کاملا تفاوت دارد؛ صفحه یتیم ترافیک ندارد چون کسی نمیتواند به آن برسد، اما صفحه مرده ترافیک ندارد چون دلیلی برای رفتن به آن نیست. حتی گاهی گفته میشود صفحه یتیم «عملا مرده است»، و همین تعبیر باعث این فرض اشتباه بین این دو میشود.
کلید تشخیص یک سوال ساده است: آیا صفحه لینک داخلی دارد؟ اگر ندارد، یتیم است؛ اگر دارد ولی بیارزش است، مرده است.
راه حل اقدام برای محتوای یتیم
برای محتوای یتیم، ابتدا ارزش صفحه را بسنجید و سپس تصمیم بگیرید:
- اگر ارزشمند است: نجاتش دهید؛ از صفحات مرتبط، پیلار همان موضوع و منوها به آن لینک داخلی معنادار بدهید و سایتمپ را بهروز کنید.
- اگر بیارزش است: دیگر یتیم نیست، بلکه عملا مرده است؛ پس با راهحل محتوای مرده (ادغام یا حذف) با آن برخورد کنید.
راه حل اقدام برای محتوای مرده
برای محتوای مرده، بسته به وضعیت یکی از این کارها را انجام دهید:
- بهروزرسانی و تقویت: اگر موضوع هنوز ارزشمند است ولی محتوا قدیمی است، آن را بازنویسی و کامل کنید.
- ادغام: اگر با صفحه دیگری همپوشانی دارد، آن را در صفحه قویتر ادغام و با ریدایرکت ۳۰۱ یکی کنید.
- حذف یا ریدایرکت: اگر واقعا بیارزش و بیجایگزین است، آن را حذف کنید (یا در صورت وجود جایگزین، ۳۰۱ بزنید).
- نوایندکس: اگر صفحه لازم است اما نباید در نتایج جستوجو باشد، آن را noindex کنید.
سخن آخر
تفاوت محتوای مرده و یتیم را میتوان در یک جمله خلاصه کرد: محتوای یتیم یعنی صفحهای که گم شده است ولی شاید ارزشمند باشد، محتوای مرده یعنی صفحهای در دسترس است ولی دیگر ارزشی ندارد. برای یتیم، اگر ارزشمند بود، لینکسازی داخلی راه نجات است؛ برای مرده، بهروزرسانی، ادغام یا حذف. مهمترین نکته این است که پیش از هر تصمیمی، این دو را از هم تفکیک کنید تا اشتباهی صفحهای ارزشمند را حذف نکنید یا صفحهای بیارزش را بیجهت نگه ندارید.
سوالات متداول درباره تفاوت محتوای یتیم و مرده
تفاوت اصلی محتوای مرده و یتیم چیست؟
محتوای یتیم لینک داخلی ندارد و قابل دسترسی نیست (مشکل ساختاری)، اما محتوای مرده قابل دسترسی است ولی ارزش و ترافیکی ندارد (مشکل ارزشی).
آیا محتوای یتیم همان محتوای مرده است؟
نه. محتوای یتیم ممکن است باکیفیت و ارزشمند باشد و فقط گم شده باشد، اما محتوای مرده معمولا بیارزش یا منسوخ است.
چطور تشخیص بدهم صفحه یتیم است یا مرده؟
یک سوال بپرسید: آیا صفحه لینک داخلی دارد؟ اگر ندارد یتیم است؛ اگر دارد ولی ترافیک و ارزشی ندارد، مرده است.
راهحل محتوای یتیم چیست؟
اگر صفحه ارزشمند است، با لینکسازی داخلی از صفحات مرتبط نجاتش دهید؛ اگر بیارزش است، مثل محتوای مرده با آن برخورد کنید.
با محتوای مرده چه کنیم؟
بسته به شرایط، آن را بهروزرسانی، با صفحه دیگر ادغام، حذف یا ریدایرکت، یا در صورت نیاز noindex کنید.
آیا باید همه صفحات کمبازدید را حذف کرد؟
نه. اول باید علت کمبازدید بودن را بفهمید؛ اگر صفحه فقط یتیم است، حذف اشتباه است و باید به آن لینک داد.
