راهنمای دادههای ساختاریافته برای گوگل وقتی کاربر در گوگل به دنبال محصول، مقاله یا خدمات شما میگردد، فقط یک متن ساده نمیبیند؛ گاهی ستارههای امتیاز، قیمت، پرسش و پاسخ، مسیر روی نقشه و دهها جزئیات دیگر کنار نتیجه نشان داده میشود. پشت این نمایش متفاوت، یک چیز ایستاده است: دادههای ساختاریافته یا Structured Data. اگر بدانید چطور از آن استفاده کنید، میتوانید کاری کنید گوگل محتوای شما را دقیقتر بفهمد و جذابتر نمایش دهد.
در این مقاله یک راهنمای دادههای ساختاریافته برای گوگل گامبهگام میسازیم؛ از این که اصلا استراکچرد دیتا چیست، تا این که چطور آن را در سایت خود پیاده کنید و به «انتیتی» (Entity)های مهم برندتان وصلش کنید. برای درک عمیقتر مفهوم موجودیتها و گراف دانش، مطالعه مقاله جامع انتیتی گوگل ((مقاله جامع انتیتی گوگل)) در کنار این متن حتما کمککننده است.
راهنمای دادههای ساختاریافته برای گوگل و نقش آن در سئو
دادههای ساختاریافته در سادهترین تعریف، تکه کدی است که به زبان استاندارد «اسکیما دات اورگ» (Schema.org) نوشته میشود و به گوگل و دیگر موتورهای جستوجو میگوید این صفحه دقیقا درباره چیست؛ مثلا این بخش نام محصول است، این عدد قیمت است، این شخص نویسنده است، این بخش امتیاز کاربران است.
در این راهنمای دادههای ساختاریافته برای گوگل باید یک نکته را همیشه به خاطر داشته باشیم: هدف، کمک به فهم بهتر محتوا است نه فریب الگوریتم. وقتی گوگل ساختار محتوا را بفهمد، میتواند آن را در قالب «ریچ ریزالت» (Rich Result) در نتایج نمایش دهد؛ مثل اسنیپت FAQ، باکس محصول، نتایج HowTo، پنل سازمان و… که هم نرخ کلیک را بالا میبرد و هم تصویر حرفهایتری از برند شما میسازد.
از زاویه سئوفنی، دادههای ساختاریافته بخشی از سئوی تکنیکال هستند و روی رتبه، دیدهشدن، تفسیر بهتر محتوا و حتی جستوجوی صوتی اثر میگذارند. در دنیایی که گوگل به سمت درک «موجودیتها» حرکت کرده، این کدهای کوچک یکی از اصلیترین ابزارها برای توضیح موجودیتهای سایت شما به زبان ماشین هستند.
چرا راهنمای دادههای ساختاریافته برای گوگل باید بخشی از استراتژی سئو باشد
اگر تا چند سال پیش میشد بدون استراکچرد دیتا هم نتایج قابلقبولی گرفت، امروز دیگر سئوکار حرفهای این بخش را نادیده نمیگیرد. راهنمای دادههای ساختاریافته برای گوگل در واقع راهنمای طراحی سیگنالهای معنایی است؛ سیگنالهایی که به موتور جستوجو میگویند:
- این صفحه نماینده چه موجودیتی است (محصول، مقاله، رویداد، سازمان و…)
- چه ویژگیهایی برای کاربر مهم است (قیمت، امتیاز، زمان، نویسنده، آدرس و…)
- این صفحه در ساختار کلی سایت و برند شما چه جایگاهی دارد
وقتی این تصویر برای گوگل شفاف باشد، راحتتر میتواند سایت شما را با کوئریهای مرتبط تطبیق بدهد و در بخشهای ویژه نتایج نمایش دهد. در کنار لینکسازی و معماری محتوا، دادههای ساختاریافته یکی از ستونهایی است که به ساخت مرجعیت موضوعی کمک میکند؛ چیزی که در بحث انتیتی و گراف دانش، اهمیت زیادی دارد و در راهنمای کامل انتیتی گوگل ((مقاله جامع انتیتی گوگل)) مفصل به آن پرداخته میشود.
انواع دادههای ساختاریافته مهم برای کسبوکارها
برای همه نوع محتوایی لازم نیست استراکچرد دیتا بنویسید؛ اما یک سری از انواع اسکیما تقریبا برای بیشتر سایتها ضروری هستند. شناخت اینها به شما کمک میکند راهنمای دادههای ساختاریافته برای گوگل را به شکل عملی اجرا کنید.
در بیشتر کسبوکارها این انواع اسکیما اهمیت زیادی دارند:
- Organization / LocalBusiness: برای معرفی برند، شرکت یا شعبه فیزیکی با نام، آدرس، تلفن، لوگو و شبکههای اجتماعی
- Product: برای فروشگاهها و کسبوکارهایی که محصول فیزیکی یا دیجیتال ارائه میدهند؛ شامل قیمت، موجودی، امتیاز کاربران و…
- Article / BlogPosting: برای مقالات آموزشی و خبری؛ شامل عنوان، نویسنده، تاریخ انتشار و تصویر شاخص
- FAQPage: برای صفحات سوالات متداول؛ کمک میکند سوال و جوابها در نتایج گوگل به صورت ریچ ریزالت نمایش داده شوند
- BreadcrumbList: برای نمایش مسیر ناوبری و درک بهتر ساختار سایت توسط گوگل
هر کدام از این انواع، به گوگل کمک میکند یک نوع موجودیت مشخص را تشخیص دهد و آن را در گراف دانش خود ثبت کند؛ چیزی که بهطور مستقیم به بحث انتیتی گوگل گره خورده است.
مراحل پیادهسازی دادههای ساختاریافته در سایت
در این بخش از راهنمای دادههای ساختاریافته برای گوگل به گامهای عملی میرسیم؛ یعنی از تصمیمگیری روی کاغذ به سمت پیادهسازی در کد سایت. این کار از بیرون شاید پیچیده به نظر برسد، اما اگر قدمبهقدم جلو بروید، قابل مدیریت است.
انتخاب صفحات و نوع اسکیما مناسب
اول باید مشخص کنید کدام صفحات برای شما اولویت دارند: صفحه اصلی، صفحات دسته، محصول، مقالات مهم، صفحه تماس و درباره ما. سپس برای هر صفحه یا گروه صفحه، نوع اسکیما را انتخاب میکنید؛ مثلا صفحه اصلی و درباره ما معمولا Organization، صفحه تماس LocalBusiness، صفحات محصول Product و مقالات Article میگیرند.
در این مرحله بهتر است یک فایل ساده بسازید و در آن بنویسید هر URL چه نوع دادههای ساختاریافتهای نیاز دارد و چه ویژگیهایی باید در کد پر شود (نام، قیمت، آدرس، rating و…). همین فایل بعدها در نگهداری و بهروزرسانی خیلی کمک میکند.
تولید کد JSON-LD و تست در ابزارهای گوگل
رایجترین روش پیادهسازی، فرمت «جیسون الدی» (JSON-LD) است که گوگل هم آن را توصیه میکند. میتوانید کد را دستی بنویسید، از ژنراتورهای آنلاین کمک بگیرید یا از افزونههای سیستم مدیریت محتوا مثل وردپرس استفاده کنید. مهم این است که کد استاندارد Schema.org را رعایت کند و واقعا با محتوای صفحه یکی باشد.
بعد از قرار دادن کد در صفحه، باید آن را با ابزار «ریچ ریزالت تست» (Rich Results Test) یا بخش مربوط به استراکچرد دیتا در «گوگل سرچ کنسول» (Google Search Console) تست کنید تا مطمئن شوید خطایی وجود ندارد و صفحه برای نمایش نتایج غنی واجد شرایط است. هر تغییری که در محتوا میدهید، بهتر است دوباره تست شود تا مشکلی در طول زمان ایجاد نشود.
ارتباط دادههای ساختاریافته و انتیتی گوگل
تا اینجا بیشتر از زاویه سئوفنی به موضوع نگاه کردیم؛ اما یکی از جذابترین بخشهای این راهنمای دادههای ساختاریافته برای گوگل جایی است که بحث به انتیتی میرسد.
گوگل برای ساخت «گراف دانش» از منابع مختلفی مثل ویکیپدیا، سایتهای مرجع، پایگاههای داده عمومی و همین دادههای ساختاریافته استفاده میکند. وقتی شما برای برند، محصولات، رویدادها و افراد کلیدی از اسکیماهای درست استفاده میکنید و در آنها ویژگیهایی مثل sameAs را به پروفایلهای معتبر خود در وب وصل میکنید، در واقع دارید کمک میکنید گوگل مطمئن شود این همه جا درباره یک موجودیت واحد صحبت میشود.
به زبان ساده، دادههای ساختاریافته پلی است بین محتوای سایت و انتیتی گوگل. اگر این پل را درست بسازید، شانس دیدهشدن برند در پنل دانش، نتایج نقشه، باکسهای ویژه و حتی پاسخهای مبتنی بر هوش مصنوعی بیشتر میشود. پیوند این لایه با مفاهیمی که در مقاله جامع انتیتی گوگل ((مقاله جامع انتیتی گوگل)) توضیح داده شده، استراتژی سئوی شما را چند سطح حرفهایتر میکند.
اشتباهات رایج در پیادهسازی دادههای ساختاریافته
دادههای ساختاریافته اگر اشتباه پیاده شود، نهتنها کمکی نمیکند، بلکه ممکن است باعث ناهماهنگی و حتی پیام خطا در سرچ کنسول شود. شناخت خطاهای رایج، بخش مهمی از هر راهنمای دادههای ساختاریافته برای گوگل است.
رایجترین اشتباهات عبارتاند از:
- عدم تطابق کد با محتوا: مثلا در اسکیما قیمت محصول را ۲۰۰ هزار تومان میزنید، اما در صفحه چیز دیگری نوشته شده؛ این کار اعتماد گوگل را کم میکند
- استفاده از نوع اسکیما نامرتبط: برای یک مقاله آموزشی، اسکیما Product میگذارید یا برای صفحه دسته، Article استفاده میکنید
- پر نکردن فیلدهای مهم: مثلا Article بدون تاریخ و نویسنده یا Product بدون قیمت و موجودی؛ این صفحات معمولا برای ریچ ریزالت پذیرفته نمیشوند
- اسپمکردن استراکچرد دیتا: نشانهگذاری محتوایی که واقعا در صفحه وجود ندارد، فقط برای گرفتن نمایش ویژه؛ این کار میتواند بر خلاف سیاستهای گوگل باشد
- رها کردن خطاها در سرچ کنسول: گزارش خطا و هشدار دادههای ساختاریافته را نادیده میگیرید و در نتیجه بخشی از پتانسیل سایت استفاده نمیشود
کنترل دورهای کدها، استفاده از ابزارهای تست و همزمانکردن تیم فنی و محتوا، سادهترین راه برای جلوگیری از این اشتباهات است.
سخن آخر
دادههای ساختاریافته مثل زیرنویس فیلم هستند؛ بدون آن هم میشود کلیت داستان را فهمید، اما با زیرنویس، جزئیات و ریزهکاریها هم دیده میشود. در دنیای سئو مدرن، داشتن یک راهنمای دادههای ساختاریافته برای گوگل و اجرای منظم آن یعنی کمک به گوگل برای فهم بهتر محتوای شما، ساختن تجربه کاربری غنیتر و تقویت جایگاه برند در نتایج جستوجو.
اگر این راهنما را در کنار اصولی که در مقاله جامع انتیتی گوگل ((مقاله جامع انتیتی گوگل)) مطرح شده اجرا کنید، سایت شما بهتدریج از مجموعهای صفحه جدا، به یک شبکه معنایی منسجم تبدیل میشود؛ شبکهای که در آن هر صفحه، انتیتی مشخصی را نمایندگی میکند و گوگل میتواند با اطمینان بیشتری آن را به کاربران پیشنهاد دهد.
سوالات متداول درباره راهنمای دادههای ساختاریافته برای گوگل
۱. آیا دادههای ساختاریافته مستقیما روی رتبه گوگل اثر میگذارد؟
گوگل رسما اعلام کرده استراکچرد دیتا یک فاکتور مستقیم رتبهبندی نیست، اما با کمک به فهم بهتر محتوا و ایجاد ریچ ریزالت، میتواند غیر مستقیم روی نرخ کلیک، تعامل و در نهایت رتبه تاثیر بگذارد.
۲. برای شروع، روی کدام نوع اسکیما تمرکز کنم؟
در بیشتر سایتها، Organization یا LocalBusiness برای معرفی برند، Article برای مقالات و Product برای فروشگاهها نقطه شروع خوبی است. بعد از آن میتوانید سراغ FAQPage، BreadcrumbList و سایر انواع بروید.
۳. بهتر است از JSON-LD استفاده کنم یا Microdata؟
گوگل «جیسون الدی» را پیشنهاد میکند چون مدیریت و ویرایش آن سادهتر است و لازم نیست وسط کد HTML پخش شود. البته اگر الان از Microdata استفاده میکنید، تا زمانی که استاندارد و بدون خطا است نیاز فوری به تغییر نیست.
۴. اگر دادههای ساختاریافته را اشتباه پیاده کنم، گوگل سایت را جریمه میکند؟
در بیشتر موارد، نتیجه فقط این است که صفحه برای ریچ ریزالت واجد شرایط نمیشود و پیام خطا در سرچ کنسول میبینید. اما اگر عمدا اطلاعات غلط و گمراهکننده بدهید، ممکن است مشمول سیاستهای اسپم شوید و بخشی از نمایش ویژه را از دست بدهید.
۵. هر چند وقت یکبار باید دادههای ساختاریافته را بررسی کنم؟
هر تغییری در قالب، محتوا یا ساختار سایت میتواند روی استراکچرد دیتا اثر بگذارد. معمولا یک بررسی کامل هر چند ماه و یک بررسی سریع بعد از هر تغییر مهم کافی است تا مطمئن شوید هیچ خطای جدی ایجاد نشده است.
