تشخیص سن در ChatGPT پاسخی است به موج جدید قوانین و حساسیتها درباره حضور کودکان و نوجوانان در فضای آنلاین. OpenAI در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶ اعلام کرد که به صورت جهانی در حال فعال کردن یک مدل پیشبینی سن است تا بتواند حسابهایی را که به احتمال زیاد متعلق به افراد زیر ۱۸ سال هستند شناسایی کند و برای آنها تجربهای امنتر بسازد .
این ویژگی فقط یک گزینه ساده در تنظیمات نیست، بلکه یک لایه ایمنی هوشمند است که به کمک تحلیل رفتار کاربر، زمان و الگوی استفاده و سیگنالهای مختلف حساب کاربری تصمیم میگیرد چه محتوایی مناسب او است. برای برندها، رسانهها و کسبوکارهایی که با آژانسهایی مثل آژانس خلاصه کار میکنند، این تحول فقط یک خبر تکنولوژیک نیست؛ بلکه مستقیما روی استراتژی محتوا، لحن پیام و نوع روایت در محیطهایی مثل ChatGPT اثر میگذارد.
در چنین فضایی، تولید محتوا دیگر فقط یعنی انتخاب کلمه کلیدی و رتبه گرفتن در سرچ؛ بلکه باید پرسید مخاطب این محتوا چند ساله است و الگوریتم تشخیص سن در ChatGPT آن را چطور میبیند.
پیدایش ویژگی تشخیص سن در ChatGPT و زمان انتشار آن
قابلیت تشخیص سن در ChatGPT نتیجه چند سال بحث و فشار نهادهای قانونگذار، متخصصان حقوق کودک و حتی شکایتهای حقوقی درباره تاثیر چتباتها روی نوجوانان است. OpenAI پیش از این هم در اسناد مربوط به «Teen Safety Blueprint» و اصول رفتار مدل برای زیر ۱۸ سال، وعده داده بود که یک سیستم هوشمند برای تشخیص حدودی سن کاربران پیادهسازی میکند.
در نهایت این وعده در تاریخ ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶ به صورت رسمی عملی شد. در همان روز، صفحه اختصاصی «Our approach to age prediction» در سایت OpenAI منتشر شد و همزمان خبر آن در رسانههایی مانند رویترز، ورج و دیگر سایتهای خبری پوشش داده شد. در این اسناد توضیح داده میشود که هدف اصلی، دو چیز است:
۱) محافظت بیشتر از کاربران کمسن
۲) فراهم کردن امکان تجربه «بزرگسال» برای کسانی که سن خود را تایید کردهاند
به این ترتیب، تشخیص سن در ChatGPT تبدیل به ستون اصلی استراتژی ایمنی این پلتفرم شده است؛ چیزی که به صورت مستقیم تعیین میکند نوجوانان چه نوع محتواهایی را میبینند و چه چیزهایی برای آنها فیلتر میشود.
مکانیسم تشخیص سن در ChatGPT و نحوه محافظت از کاربران کمسن
OpenAI به دلایل امنیتی و حریم خصوصی، جزئیات کامل الگوریتم را منتشر نکرده است، اما در توضیحات رسمی، چند دسته سیگنال را به عنوان پایه مدل تشخیص سن در ChatGPT معرفی کرده است. این سیستم به جای پرسیدن مداوم تاریخ تولد، سعی میکند از روی رفتار و دادههای حساب، حدس بزند که آیا صاحب حساب احتمالاً زیر ۱۸ سال است یا نه.
وقتی مدل به این نتیجه برسد که یک حساب احتمالا متعلق به فردی کمسن است، بهطور خودکار حالت محافظتی فعال میشود. در این حالت، محتوای مرتبط با خشونت گرافیکی، چالشهای خطرناک، رولپلیهای جنسی یا بسیار خشن، محتوای تشویقکننده به خودآسیبزنی یا رژیمهای افراطی و بدنیابی ناسالم تا حد ممکن فیلتر یا محدود میشود. به همین دلیل است که تشخیص سن در ChatGPT فراتر از یک فیلتر سنی ساده عمل میکند و یک سیستم پویا و قابل تنظیم است.
سیگنالهای رفتاری و حساب کاربری در تشخیص سن
در توضیحات OpenAI اشاره شده که این مدل از ترکیبی از دادهها استفاده میکند؛ بدون آنکه لزوما نیاز به مدارک هویتی برای همه داشته باشد. برخی از مهمترین سیگنالها عبارتند از:
- سن اعلامشده توسط کاربر در هنگام ثبتنام، اگر وجود داشته باشد
- مدت زمانی که یک حساب فعال بوده و الگوی استفاده در طول زمان
- ساعتهای معمول فعالیت کاربر در شبانهروز
- نوع موضوعاتی که درباره آنها سوال میپرسد و لحن و زبان استفاده شده
این اطلاعات کنار هم به مدل کمک میکند تشخیص دهد که آیا بهتر است حساب در حالت «تجربه نوجوان» قرار بگیرد یا نه. اگر خطا رخ دهد و یک بزرگسال به اشتباه در گروه زیر ۱۸ سال قرار بگیرد، امکان احراز هویت از طریق سرویسهایی مثل Persona و ارسال سلفی و مدرک شناسایی در نظر گرفته شده است.
حالت نوجوان و حالت بزرگسال در تجربه ChatGPT
در پسزمینه این سیستم، دو تجربه نسبتا متمایز شکل میگیرد: حالت نوجوان و حالت بزرگسال. در حالت نوجوان، تشخیص سن در ChatGPT باعث میشود:
- پاسخها محافظهکارانهتر و حساس به وضعیت روانی کاربر باشند
- محتوای دارای خشونت، سکس، مصرف مواد یا خودآسیبزنی تا حد زیادی فیلتر شود
- تأکید بیشتری بر منابع معتبر، کمک گرفتن از والدین یا متخصص و راهکارهای کمخطر دیده شود
در مقابل، وقتی کاربر به عنوان بزرگسال تایید میشود و محدودیتها برداشته میشوند، محتوای «حالت بزرگسال» یا Adult Mode برای او بازتر میشود (البته همچنان در چهارچوب سیاستهای کلی ایمنی). اینجاست که مرز بین دو تجربه بهکمک تشخیص سن در ChatGPT پررنگتر میشود و برای بازاریابها و تولیدکنندگان محتوا اهمیت پیدا میکند.
چالشهای حریم خصوصی و خطای تشخیص سن
در کنار مزایای جدی، این سیستم نگرانیهایی هم درباره حریم خصوصی ایجاد کرده است. بخشی از منتقدان میگویند جمعآوری و تحلیل سیگنالهای رفتاری، بهخصوص وقتی با احراز هویت با سلفی و مدرک ترکیب شود، میتواند سطح جدیدی از «نظارت دیجیتال» ایجاد کند. این بحث در مقالات و تحلیلهایی درباره «Age verification» در سرویسهای آنلاین بهتفصیل مطرح شده است.
از سوی دیگر، خود OpenAI تاکید کرده که مدل تشخیص سن در ChatGPT صددرصد دقیق نیست. گاهی ممکن است یک کاربر بزرگسال را نوجوان فرض کند یا برعکس. پیامدهای این خطاها میتواند شامل موارد زیر باشد:
- احساس سانسور شدن در بزرگسالان به دلیل محدودیتهای ناخواسته
- تلاش برخی کاربران برای «دور زدن» سیستم با تغییر رفتار یا استفاده از حساب دیگران
- ایجاد پیچیدگی برای خانوادهها در مدیریت دسترسی فرزندان به چتباتها
با این حال، بسیاری از متخصصان حوزه حقوق کودک معتقدند که داشتن یک سیستم نسبتا دقیق، بهتر از نبودن هیچ لایه محافظتی است؛ مشابه بحثهایی که درباره اینستاگرام، تیکتاک و دیگر پلتفرمها مطرح شده است.
تاثیر تشخیص سن در ChatGPT بر استراتژی محتوا و سئو
وقتی ChatGPT به صورت گسترده در مسیر جستوجو و مصرف محتوا نقش بازی میکند، الگوریتم تشخیص سن در ChatGPT عملا تبدیل به یک فیلتر نامرئی برای محتوا میشود. این موضوع برای برندها، رسانهها و تیمهای تولید محتوا چند پیام روشن دارد:
اول اینکه محتوا باید با تعریف دقیق پرسونای سنی تولید شود. اگر بخش مهمی از مخاطبان احتمالی نوجوان هستند، استفاده از تصاویر، مثالها و لحن بسیار بزرگسالمحور میتواند باعث شود محتوا در محیطهایی که برای نوجوانان ایمنسازی شدهاند کمتر دیده شود.
دوم اینکه برای موضوعات حساس مثل سلامت روان، تغذیه، تناسب اندام یا حتی مسائل مالی، بهتر است نسخهای از محتوا طراحی شود که برای نوجوانان هم قابل نمایش و مفید باشد؛ با تاکید روی احتیاط، مشاوره تخصصی و پرهیز از نسخههای افراطی. این رویکرد باعث میشود هم با معیارهای تشخیص سن در ChatGPT سازگار باشید و هم از منظر مسئولیت اجتماعی برند عملکرد قابل دفاعی داشته باشید.
محتواهای حساس برای نوجوانان و بازطراحی پیامها
اگر در حوزههایی مثل فیتنس، زیبایی، روابط یا سبک زندگی کار میکنید، باید حواستان به فهرست موضوعاتی باشد که OpenAI آنها را برای نوجوانان حساس یا پرخطر تعریف کرده است . در این دسته میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ترویج رژیمهای بسیار کمکالری یا تصویر بدنی غیرواقعی
- محتوای تشویقکننده به خودآسیبزنی یا رفتارهای پرخطر
- روایتهای پر از خشونت گرافیکی یا چالشهای خطرناک
در عمل، این یعنی حتی اگر سایت شما رتبه خوبی در گوگل بگیرد، ممکن است در تجربه کاربر نوجوان داخل ChatGPT نسخهای ملایمتر از محتوای شما نمایش داده شود یا اصلا نمایش داده نشود. به همین دلیل، بازطراحی پیامها با در نظر گرفتن محدودیتهای تشخیص سن در ChatGPT یک سرمایهگذاری استراتژیک بر آینده برند است.
نقش آژانس خلاصه در طراحی استراتژی محتوا متناسب با سن
در چنین شرایطی، همکاری با آژانسهایی که درک دقیقی از ترکیب «رسانه، سئو و سیاستهای ایمنی پلتفرمها» دارند حیاتی میشود. آژانس خلاصه دقیقا در همین نقطه ایستاده است؛ جایی که خبرسازی، تولید محتوا و رشد سئو ارگانیک باید با قواعد جدیدی مثل تشخیص سن در ChatGPT هماهنگ شوند.
آژانس خلاصه بهجای اینکه فقط چند مقاله پراکنده برای یک برند بنویسد، معمولا برای مشتریان خود یک مسیر کمپینی طراحی میکند؛ مسیری که از روایت خبری و PR شروع میشود، به محتواهای وبلاگی و لندینگ میرسد و در نهایت روی سئو و حضور در نتایج جستوجوی کلاسیک و مبتنی بر هوش مصنوعی اثر میگذارد. در این مسیر، سن مخاطب و نوع نمایش محتوا در محیطهایی مثل ChatGPT به یکی از پارامترهای اصلی تبدیل میشود.
مزایای رویکرد کمپینی آژانس خلاصه در عصر تشخیص سن
رویکرد کمپینی آژانس خلاصه چند مزیت ویژه در عصر تشخیص سن در ChatGPT دارد:
- امکان طراحی نقشه محتوایی که از همان ابتدا، نسخههای مناسب نوجوان و بزرگسال را در نظر میگیرد
- ایجاد روایتهایی که هم برای والدین قابل اعتماد باشند و هم برای نوجوانان جذاب
- پایش مداوم ترندهای خبری و تغییرات سیاستی پلتفرمها و بهروزرسانی استراتژی محتوا بر این اساس
به کمک چنین رویکردی، برندها میتوانند مطمئن باشند که کمپینهای خبری و محتوایی آنها فقط برای امروز طراحی نشده، بلکه در برابر تغییرات آینده در سیاستهای ایمنی پلتفرمهایی مثل ChatGPT نیز مقاوم است.
سخن آخر
قابلیت تشخیص سن در ChatGPT که در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶ معرفی شد، فقط یک آپدیت تکنیکی نیست؛ بلکه نشانه تغییر جدی در نحوه نگاه پلتفرمهای هوش مصنوعی به نوجوانان و کودکان است. از این پس، سن تقریبی کاربر تعیین میکند چه نوع محتوایی ببیند، چه هشدارهایی دریافت کند و چگونه در برابر موضوعات حساس محافظت شود.
برای والدین، این ویژگی یک ابزار کمکی مهم برای مراقبت از فرزندان در دنیای پیچیده هوش مصنوعی است. برای قانونگذاران، گامی در جهت همراستایی با قوانین حمایت از کودک و مقررات جدید احراز سن است. و برای برندها و آژانسهایی مثل آژانس خلاصه، یک سیگنال روشن است که زمان طراحی استراتژیهای محتوایی «سنمحور» فرا رسیده؛ استراتژیهایی که هم با ایمنی نوجوانان سازگار باشد و هم اجازه بدهد محتوای برند در تجربههای نوین جستوجو و چت مبتنی بر هوش مصنوعی دیده شود.
نادیده گرفتن تشخیص سن در ChatGPT در سالهای پیشرو نهتنها از نظر ایمنی، بلکه از نظر جایگاه برند در ذهن نسلهای جوان، یک ریسک جدی به حساب میآید.
سوالات متداول درباره ویژگی تشخیص سن در ChatGPT
۱. آیا تشخیص سن در ChatGPT کاملا دقیق است؟
خیر. خود OpenAI اعلام کرده که مدل تشخیص سن همیشه بدون خطا نیست و ممکن است گاهی یک کاربر بزرگسال را به اشتباه در گروه زیر ۱۸ سال قرار دهد یا برعکس. هدف اصلی این سیستم کاهش ریسک نمایش محتوای نامناسب برای نوجوانان است، نه احراز هویت رسمی. کاربران بزرگسال در صورت خطا میتوانند با احراز هویت، محدودیتها را بردارند.
۲. این ویژگی چه تاثیری بر تجربه نوجوانان در ChatGPT دارد؟
وقتی تشخیص سن در ChatGPT نشان دهد یک حساب احتمالا متعلق به فرد زیر ۱۸ سال است، حالت محافظتی فعال میشود. در این حالت محتوای دارای خشونت، سکس، خودآسیبزنی، چالشهای خطرناک و استانداردهای افراطی زیبایی تا حد زیادی محدود میشود و چتبات سعی میکند پاسخهایی بدهد که از نظر عاطفی و آموزشی برای یک نوجوان مناسبتر است.
۳. برندها و کسبوکارها برای سازگاری با این قابلیت چه کار باید بکنند؟
برندها بهتر است در همکاری با آژانسهایی مثل آژانس خلاصه، استراتژی محتوای خود را بر اساس گروههای سنی بازطراحی کنند. این یعنی تعریف پرسونای نوجوان و بزرگسال، تولید نسخههای متفاوت برای موضوعات حساس، و توجه به این نکته که محتوا باید هم با سیاستهای ایمنی پلتفرمها هماهنگ باشد و هم تصویر مسئولیتپذیر و حرفهای از برند در ذهن مخاطب بسازد.
